Lou Loeber

Lou Loeber werd geboren in Amsterdam op 3 mei 1894. Zij groeide op in een intellectueel en welgesteld milieu. Het gezin Loeber vestigde zich in 1901 in de villa Zonnenhoef in Blaricum. Lou Loeber werd in 1915 toegelaten als student aan de Amsterdamse Rijksacademie, waar ze het tot 1918 uithield, zich ergerend aan de sfeer en het conservatieve onderwijs.

Vervolgens volgde ze lessen bij de impressionistische landschapschilder G. Van Haecht (1916) en de Larense kunstenares Hans van Santen (1919), een leerlinge van Jan Sluijters. De vroegste werken van Lou Loeber waren vooral redelijk traditionele landschappen en stillevens, naar de natuur geschilderd, maar met lichte kleuren.

Het karakteristieke fel gekleurde geabstraheerde werk bereikte Loeber in het begin van de jaren ’20. De kennismaking in 1915 met de schilder en schrijver Toon Verhoef was hierbij van belang. Hij maakte haar attent op moderne kunststromingen; hij liet haar kennismaken met het kubisme en de kunstwerken van de Stijl.

Theoretische geschriften van deze kunstenaars boeiden haar zeer. In de jaren 1920-1922 maakte ze het geleidelijke proces van verstrakking door dat leidde tot haar geabstraheerde schilderijen. Dit werk kenmerkte zich door geometrische vormen, fel gekleurde, eenvoudige composities met een ritmische vlakverdeling, waarbij de zichtbare werkelijkheid voor haar het uitgangspunt bleef.

De idealistische levensovertuiging van Lou Loeber vormde een belangrijk aspect van haar schilderkunst. Als overtuigd socialist stelde zij haar kunst in dienst van haar ideaal om te streven naar een betere maatschappij. De reden dat zij het figuratieve uitgangspunt niet verliet om de volgende stap van de volledige abstractie te bereiken had alles te maken met deze levensovertuiging.

Geheel abstracte kunst zou slechts door een enkeling worden begrepen. Haar kunst moest voor zoveel mogelijk mensen begrijpelijk zijn. Bovendien hechtte zij veel waarde aan harmonie en evenwicht in haar eenvoudige composities: haar streven was dat men door dit werk te zien bij zichzelf op zoek zou gaan naar de innerlijke harmonie.

Schilderijen van Lou Loeber waren geenszins aanklachten tegen de maatschappij of propaganda voor het socialisme. Als een soort gemeenschapskunst zou het werk via de innerlijke harmonie een bijdrage leveren aan een betere samenleving. Het belang dat zij hechtte aan het innerlijke in haar werk, leidend tot vergeestelijking en bezinning, droeg bij aan dit ideaal. Hierbij had Lou Loeber zich geïnspireerd op het bereiken van de ‘Innere Klang’ van Wassily Kandinsky, een kunstenaar die zij bewonderde en wiens geschriften zij bestudeerde.

Samen met haar echtgenoot Dirk Koning was Loeber nauw betrokken bij de SKK, de Socialistische Kunstenaars Kring. Zij namen tevens deel aan de internationale tentoonstelling ‘Socialistische Kunst Heden’. Loeber en Koning richtten in 1929 de Gooische Kunstkring op om moderne schilderkunst uit die regio te exposeren.

Een onderwerp dat Loeber haar leven lang bleef boeien was het landschap, evenals het stilleven en alledaagse taferelen. De menselijke figuur is in haar oeuvre van voor 1940 van belang: Loeber was ook een schilderes van het portret. Een onderwerp dat in de jaren ’20 en ’30 naar voren kwam was het moderne leven: het verbeelden van de industrialisatie en de techniek. Verschillende fabrieken werden hoofdmotief in haar schilderijen.

De tweede wereldoorlog verstoorde haar idealistische levensovertuiging in ernstige mate. Teleurgesteld geloofde zij niet meer in het bereiken van een ideale samenleving. Ze liet de voorwaarde los dat haar werk vooral begrijpelijk moest zijn. Voor het eerst vervaardigde zij nu ook geheel abstracte schilderijen. De eenvoud van haar vooroorlogse composities verdween.

Zwarte contourlijnen die de geometrische kleurvlakken hadden begrensd gebruikte zij niet langer. Het naoorlogse werk laat complexere composities zien, waarin vlakken over elkaar heen schuiven en kleuren met elkaar vermengd worden. Lou Loeber heeft een lang leven en een lange schilderscarrière gehad. In 1980 verschenen haar ‘Herinneringen’, toen ze 86 jaar oud was. Tot 1974 heeft ze actief geschilderd. Lou Loeber overleed in 1983 in haar woonplaats Blaricum.